Spiral (RİA) taktırmak: kimler için uygun, nasıl yapılır?

Halk arasında spiral denen rahim içi araç (RİA), gebelikten korunmak için rahim içine yerleştirilen küçük bir araçtır. Bir kez yerleştirildikten sonra yıllarca kalabilir; her gün hatırlanması ya da her ay tekrarlanması gereken bir şey yoktur. Uzun süreli korunma isteyen birçok kadın için yöntemi tercih edilir kılan asıl özellik budur.

Bakırlı rahim içi araç

Hormon içermez. Bu, hormon kullanmak istemeyen ya da kullanamayacak durumda olanlar için önemli bir ayrımdır. Bazı kullanıcılarda adet kanamasında ve kramplarda artış görülebilir; bu etki genellikle ilk aylarda daha belirgindir ve zamanla azalabilir.

Hormon salan rahim içi sistem

Rahim içine düşük dozda hormon salar. Kanama miktarında azalma sık görülür; bazı kullanıcılarda adet neredeyse tamamen kesilebilir, bazılarında ise ilk aylarda düzensiz lekelenme olur. Kanaması yoğun geçen kişilerde bu özellik ayrıca değerlendirilir.

Her iki tür de kullanıcıya bağlı değildir: bir hapı unutmak ya da geciktirmek gibi bir durum söz konusu olmadığı için, yöntemin günlük hayattaki etkinliği kişinin düzeninden etkilenmez. Uzun süreli yöntemlerin öne çıkan yanı budur.

İki tür arasında herkes için “daha iyi” olan bir seçenek yoktur. Size uygun olan; kanama düzeninize, sağlık öykünüze, gebelik planınıza ve yöntemden beklediğiniz şeye göre değişir.

Bir yöntem hakkında karar verirken en çok işe yarayan şey, aklınızdaki soruyu sormaktan çekinmemektir. Görüşmeye girmeden önce aşağıdakileri not etmeniz çoğu kişinin işini kolaylaştırıyor:

• Bana hangi tür öneriliyor ve neden bu tür?

• Bu ürünün kullanım süresi ne kadar ve süre dolduğunda ne olacak?

• Kanama düzenimde ne değişmesini beklemeliyim, bu ne kadar sürer?

• Uygulama sırasında ağrı için hangi seçenekler var?

• İlk kontrol ne zaman ve arada neye dikkat etmeliyim?

• Memnun kalmazsam ne zaman ve nasıl çıkarılabilir?

Kararsız kalmak da bir cevaptır

Aynı gün karar vermek zorunda değilsiniz. Bilgi alıp düşünmek, eşinizle konuşmak ya da başka bir hekimden görüş almak isteyebilirsiniz. Uzun süre kalacak bir yöntem söz konusu olduğunda bu isteğin kendisi son derece makuldür.

Yöntem değiştirmek başarısızlık değildir

Seçtiğiniz yöntemle uyum sağlayamamak sık karşılaşılan bir durumdur ve baştan yanlış karar verdiğiniz anlamına gelmez. Bir yöntemin size uymadığını fark ettiğinizde bunu söylemeniz, katlanmanızdan çok daha doğrudur.

Kramp ve lekelenme

İlk birkaç gün adet kramplarına benzeyen bir ağrı ve hafif lekelenme olabilir. Bu genellikle giderek azalır. Basit ağrı kesicilerden hangisini kullanabileceğinizi uygulamadan önce sormanız işinizi kolaylaştırır.

İlk aylar bir uyum dönemidir

Kanama düzenindeki değişiklikler çoğunlukla ilk aylarda en belirgin hâldedir. Bakırlı araçta kanama bir süre daha fazla olabilir; hormon salan sistemde düzensiz lekelenme görülebilir. Bu dönem geçmeden yöntem hakkında kesin bir karara varmak çoğu zaman erkendir. Yine de sizi gerçekten zorlayan bir durum varsa kontrol gününü beklemeden söylemeniz gerekir.

İpi nasıl kontrol edersiniz?

Aracın ucundaki ince ipin rahim ağzının arkasında durması beklenir. Temiz ellerle, parmakla hissedilip hissedilmediğine ara sıra bakmanız önerilir. İpi hiç bulamamanız, alışılmadık ölçüde uzun hissetmeniz ya da sert bir uç ele gelmesi, kontrol edilmesi gereken durumlardır.

Günlük hayat

Kısa bir dinlenmenin ardından günlük hayata dönmek çoğunlukla mümkündür. Cinsel ilişki, spor ve adet ürünleri konusundaki önerilerin yalnız ilk günlere mi özgü olduğunu sormanız yerinde olur; bu ayrıntı kişiden kişiye ve kullanılan ürüne göre değişebilir.

“Spiral kilo aldırır”

Bakırlı rahim içi aracın kilo üzerinde beklenen bir etkisi yoktur. Hormon salan sistemlerde de kilo artışı sık bildirilen bir etki değildir; kilo değişimi genellikle beslenme, hareket ve yaşla ilgili başka etkenlerle birlikte değerlendirilir.

“Doğum yapmamış olanlara takılamaz”

Doğum yapmış olmak bir ön şart değildir. Uygunluk kişiye göre değerlendirilir; doğum yapmamış olmak tek başına engel oluşturmaz.

“Hormonlu spiral bütün vücuda hormon yayar”

Hormon salan sistem etkisini ağırlıklı olarak rahim içinde gösterir ve kana geçen hormon düzeyi, ağızdan alınan haplara kıyasla belirgin biçimde daha düşüktür. Bu, hiçbir etki olmayacağı anlamına gelmez; yöntem seçilirken beklenen etkiler ve olası yan etkiler ayrıca konuşulur.

“Yerinden kayar, kimse fark etmez”

Yerinden oynaması mümkündür ama sık değildir ve çoğunlukla ilk aylarda olur. İlk kontrolün ve ipin ara ara kontrol edilmesinin önerilme nedeni budur.

“Çıkardıktan sonra uzun süre gebe kalınamaz”

Araç çıkarıldıktan sonra doğurganlık genellikle hızla geri döner. Gebelik planınız varsa çıkarma zamanlaması bu plana göre konuşulur.

Duyduğunuz bir bilgi size anlatılanla uyuşmuyorsa, bunu görüşmede açıkça söylemeniz en doğrusudur. Nereden duyduğunuzu paylaşmak, yanlışın nerede olduğunu birlikte görmeyi kolaylaştırır. Karar vermekte zorlandığınız bir konuda başka bir hekimden görüş almak da sizin hakkınızdır.